Loãng xương là gì? Hiểu đúng để phòng ngừa và bảo vệ hệ xương chắc khỏe

Loãng xương là một trong những bệnh lý xương khớp phổ biến nhưng lại thường bị xem nhẹ, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. Bệnh diễn tiến âm thầm, không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu, nhưng khi phát hiện thì nguy cơ gãy xương đã tăng cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Vậy loãng xương là gì, nguyên nhân do đâu và làm thế nào để phòng ngừa hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Loãng xương là gì?

Loãng xương là tình trạng mật độ xương suy giảm, cấu trúc xương trở nên xốp, giòn và yếu hơn bình thường. Khi đó, xương dễ bị nứt, gãy chỉ với những va chạm nhẹ hoặc thậm chí trong sinh hoạt hằng ngày như cúi người, ho nhẹ hay trượt chân.

Về bản chất, xương là một mô sống, liên tục diễn ra quá trình tạo xương mới và hủy xương cũ. Khi quá trình hủy xương diễn ra nhanh hơn quá trình tạo xương, xương sẽ dần mỏng đi, dẫn đến loãng xương. Đây là quá trình âm thầm, kéo dài nhiều năm mà người bệnh khó nhận biết.

Đối tượng nào dễ bị loãng xương?

Loãng xương có thể gặp ở nhiều đối tượng, tuy nhiên nguy cơ cao hơn ở các nhóm sau:

• Người cao tuổi: Tuổi càng cao, khả năng tái tạo xương càng giảm.

• Phụ nữ sau mãn kinh: Sự suy giảm hormone estrogen làm xương mất canxi nhanh hơn.

• Người ít vận động, làm việc văn phòng, ngồi nhiều.

• Người thiếu canxi, vitamin D trong thời gian dài.

• Người hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia.

• Người có bệnh lý nền như cường giáp, suy thận, tiểu đường, hoặc sử dụng corticoid kéo dài.

Nguyên nhân gây loãng xương

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến loãng xương, trong đó phổ biến nhất gồm:

1. Thiếu hụt canxi và vitamin D

Canxi là thành phần chính cấu tạo nên xương, trong khi vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả. Khi thiếu một trong hai yếu tố này, xương sẽ không được nuôi dưỡng đầy đủ.

2. Lão hóa tự nhiên

Theo thời gian, khả năng hấp thu và giữ lại khoáng chất của xương suy giảm, khiến xương ngày càng yếu.

3. Rối loạn nội tiết

Sự thay đổi hormone, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh hoặc nam giới lớn tuổi, làm tăng tốc độ mất xương.

4. Lối sống không lành mạnh

Ít vận động, ăn uống thiếu chất, sử dụng chất kích thích lâu dài đều là những yếu tố âm thầm làm xương suy yếu.

5. Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc điều trị bệnh mạn tính có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa xương nếu dùng kéo dài.

Dấu hiệu nhận biết loãng xương

Loãng xương thường được gọi là “kẻ trộm thầm lặng” vì giai đoạn đầu hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp:

• Đau nhức xương khớp âm ỉ, đặc biệt ở lưng, hông, cổ tay

• Dễ bị gãy xương dù va chạm nhẹ

• Chiều cao giảm dần theo thời gian

• Gù lưng, cong cột sống

• Mệt mỏi, vận động kém linh hoạt

Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, loãng xương thường đã ở mức độ trung bình hoặc nặng.

Loãng xương nguy hiểm như thế nào?

Loãng xương không chỉ gây đau nhức mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng:

• Gãy xương: Thường gặp nhất là gãy cổ xương đùi, xương cột sống, cổ tay.

• Giảm khả năng vận động, mất tự chủ trong sinh hoạt.

• Tăng nguy cơ tàn phế, đặc biệt ở người cao tuổi.

• Ảnh hưởng tâm lý, dễ dẫn đến trầm cảm do phụ thuộc người khác.

Chính vì vậy, việc hiểu rõ loãng xương là gì và chủ động phòng ngừa đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Cách phòng ngừa loãng xương hiệu quả

1. Bổ sung đầy đủ canxi và vitamin D

Nên ưu tiên các thực phẩm giàu canxi như sữa, phô mai, cá nhỏ ăn cả xương, đậu phụ, rau xanh đậm. Đồng thời, tắm nắng hợp lý hoặc bổ sung vitamin D theo hướng dẫn chuyên gia.

2. Tăng cường vận động

Các bài tập chịu lực như đi bộ, leo cầu thang, yoga, dưỡng sinh giúp kích thích tạo xương và cải thiện độ dẻo dai.

3. Xây dựng lối sống lành mạnh

Hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần thoải mái.

4. Khám sức khỏe định kỳ

Đo mật độ xương giúp phát hiện sớm nguy cơ loãng xương để có hướng can thiệp kịp thời.

5. Chế độ ăn uống cân bằng

Bổ sung thêm protein, magie, kẽm và các vi chất cần thiết cho xương chắc khỏe.

Kết luận

Hiểu rõ loãng xương là gì chính là bước đầu tiên để chủ động bảo vệ sức khỏe xương khớp. Đây không phải là căn bệnh chỉ gặp ở người già mà có thể bắt đầu âm thầm từ tuổi trung niên, thậm chí sớm hơn nếu lối sống không khoa học. Việc phòng ngừa loãng xương cần được thực hiện sớm và duy trì lâu dài thông qua dinh dưỡng hợp lý, vận động đều đặn và thăm khám định kỳ.

Một hệ xương chắc khỏe không chỉ giúp bạn vận động linh hoạt mà còn là nền tảng cho một cuộc sống năng động và bền vững theo thời gian.